Eiland

/plan

Samenvatting
Eiland is een instrumentaal muziektheaterstuk dat Emil van Steenwijk componeerde tijdens het ziekbed en na het overlijden van zijn vrouw, Sanna.
Eiland vertelt het verhaal van zeevaarders die na een noodlottige storm schipbreuk lijden en op een onbewoond eiland terechtkomen
waar zij moeten zien te overleven. De nieuwe wereld wordt verkend uit noodzaak en nieuwsgierigheid en zo ontdekken zij hier een
transcendentale fontein die al hun wensen zegt te vervullen. De geuite verlangens die daarop volgen beklimmen de piramide van
Maslow om uiteindelijk terecht te komen bij het metafysische: Wat ben ik?
Het muziektheater is een symbolische vertaling van wat Emil heeft doorgemaakt. Het stuk is als zodanig een reflectie op de menselijke
geest, haar eindeloze veerkracht en het absoluut wonderlijke en waardevolle van het bestaan.

Eiland is een totaalbeleving waarbij een eclectisch, instrumentaal, polyritmisch muziekstuk ondersteund wordt door een interactieve
audiovisuele installatie waar sferische en ritmische beelden worden geprojecteerd op scheepszeilen. De voorstelling wordt daarnaast
ondersteund door sounddesign en een voice-over.
De bezoeker wordt aan de hand meegenomen door middel van een zeekaart waar de reis van de gestrande zeevaarders op te volgen is.
Een voice-over tussen de akten leidt de bezoeker langs de individuele scènes.

De voorstelling heeft tot doel de bezoeker op een optimistische manier toch te laten voelen hoe het is om in een noodlottige situatie de controle te verliezen en deze vervolgens proberen te hervinden. Tevens is Eiland er voor diegenen die verlies kennen of een noodlottige
situatie doormaken, dat zij zich door de voorstelling gedragen en gehoord weten.

Eiland wordt gespeeld door Emil van Steenwijk Sextet, ondersteund door een audiovisuele installatie van Koos Buist.
De achterliggende thema’ s van Eiland zijn thema’ s waar een ieder, ongeacht wie, vroeger of later in het leven in verschillende mate mee te maken krijgt: de dood, lijden, verlies en verdriet. En in die context, en als antwoord daarop: optimisme, verbinding, weerbaarheid,
zingeving, interesse, liefde en overgave.

Wat maakt de bezoeker mee?
De totale lengte van de voorstelling is 90 minuten.
Om de bezoeker ‘in’ het verhaal te plaatsen als participant en ‘tegenover’ het verhaal te plaatsen als toeschouwer, wordt de
voorstelling als volgt opgezet qua beeld en geluid:
Het ensemble zal spelen in een halve cirkel in voor de voorstelling gepaste kostuums, met achter het ensemble drie grote zeilen
waar projecties op te zien zijn. De projecties zijn vooral associatief van aard, dat wil zeggen, wanneer het ensemble een episode
over een razende zee speelt, zullen in de zeilen beelden te zien zijn van schuimkoppen en oude etsen van zeegoden en godinnen.
Het geluid van het ensemble zelf zal vanaf de locatie waar het ensemble speelt, komen.

De muzikale compositie van Eiland bestaat uit 27 losse instrumentale kleinere werken, ‘episoden’ genaamd. Iedere episode verklankt wat de zeevaarders op dat moment meemaken en wordt uitgevoerd door het ensemble.
Zo is er bijvoorbeeld een episode die verklankt hoe op een vreemd dier wordt gejaagd. Een andere episode verklankt hoe het noodlot toeslaat in de vorm
van een storm. Alle episoden samen vormen de totale reis, die op de zeekaart (waar het eiland op afgebeeld staat) terug te vinden is. Zo kan de bezoeker volgen waar men ‘is’ tijdens de voorstelling, en tijdens de reis.

De voorstelling bestaat uit verschillende akten. Iedere akte, bestaande uit een aantal episoden - bijv.: Akte 1, ‘Noodlot’: ‘Onder een Volle Maan', 'Een Storm’, en ‘Schipbreuk’ - wordt uitgeleid door een soundscape die past bij het thema van die akte, en zal worden begeleid door de voice-over van Ab Nieuwdorp die deze samenvat. Deze samenvatting is een symbolische beschrijving van de relatie tussen wat de zeevaarders meemaken en de daadwerkelijk beleefde beproeving in het echte leven van Sanna en Emil.

Wanneer een akte afgesloten wordt, zal tegelijkertijd het licht wegvallen boven het ensemble waardoor deze aan het zicht onttrokken wordt (in het geval van een zaal), en zullen projecties in de zeilen verdwijnen en nemen de zeilen kleuren aan, die bijvoorbeeld ‘het einde van een dag’, of ‘slecht weer’, of ‘jungle’ suggereren, terwijl tegelijkertijd een bijbehorende soundscape opkomt.
De soundscape zal opkomen in een drietal speakers die rondom het publiek gepositioneerd zijn. De voice-over zal hier ook over worden afgespeeld. Op deze manier willen we de bezoeker het gevoel geven zelf midden in het verhaal terecht te zijn gekomen, en ruimte te laten voor de eigen ervaring met betrekking tot wat de voice-over vertelt: een moment van reflectie en
rust.
Wanneer de volgende akte begint, voltrekt zich dezelfde beweging de andere kant op, van de speakers rondom het publiek
terug naar het ensemble waar ook de beweging in de zeilen weer terug komt.

De voorstelling werkt zich naar een uiteindelijke apotheose wanneer de fontein bereikt wordt en deze haar ware vorm toont wanneer de ultieme vraag gesteld wordt. Qua compositie zal deze akte van de apotheose een verloop hebben van chaos naar sereniteit. De projecties gaan in intensiteit mee. Het in klank losgeslagen ensemble zal richting het einde ondersteund worden
door een synthesizer en een soundscape (afgespeeld over zowel de speakers bij het ensemble, als de speakers rondom het publiek) die zich vanuit de diepte opwerken naar een in toonhoogte klimmende climax die op haar kortdurende hoogtepunt alleen overblijft in een enkele hoge toon die wegvalt.

Vlak na het wegvallen van deze toon, zal de percussionist een bel luiden.

Bij het luiden van deze bel, wordt er alleen nog wit licht geprojecteerd op de zeilen en is al het overige licht ook wit. De bel en het witte licht belichamen het einde, en daarmee ieder nieuw begin.

Een belangrijk gegeven in de hele reis is het algemene thema van controleverlies. Dit toenemende controleverlies uit zich in de
vorm van de compositie: hoe verder de reis vordert, hoe meer er sprake is van polyritmische structuren en verwarrende muzikale thema’s op muzikaal niveau die de bezoeker een gevoel van vervreemding meegeven. De projecties gaan hier in mee.

De bezoeker wordt op de landkaart gevraagd om aan het einde van de voorstelling zelf een vraag aan de fontein te stellen. Dit
kan door op de zeekaart een QR code te scannen en hier de vraag achter te laten. De vraag zal op een sectie van de website
terechtkomen.

Maatschappelijke relevantie
Eiland spreekt maatschappelijke opgaven als eenzaamheid en mentale gezondheid aan. Het is hoopvol muziektheater dat kracht
en verbinding biedt voor diegenen die rouw meemaken en het vormt tevens een brug naar diegenen die het willen begrijpen. Het
vraagt de bezoeker verwachtingspatronen los te laten en te ervaren vanuit een universelere plaats waar veerkracht zorgt voor
weerbaarheid. Deze ervaringen nemen bezoekers mee en kunnen bijdragen aan een begripvolle maatschappij.
Eiland slaat bruggen tussen verschillende muziekstijlen, tussen beeld en geluid, tussen kunst en muziek en is taaloverstijgend
waardoor het buiten de Nederlandse grenzen zijn verhaal kan vertellen.

Makers

Emil van Steenwijk (compositie)
Emil studeerde cum laude af aan de HKU in 2008 (Bmus compositie).
Hij was het hoofd van de folkband FuckTheWriter, waarmee vier albums werden uitgebracht met eigen nummers. De band was goed
voor een paar honderd optredens, onder andere op Crossing Border, De Parade, Oerol en Naked Song Festival.
Hij is eigenaar van Studio Charlatan in Rotterdam, waar hij verantwoordelijk is voor zowel recordings, producties en mastering van een brede
schakering aan muziek. Hij heeft gewerkt met ensembles als Slagwerk Den Haag, kunstenaars als Rory Pilgrim en werkt op
regelmatige basis samen met componisten als Aart Strootman en Anthony Fiumara en uitvoerenden als Ramon Lormans.
Hij is al geruime tijd actief als producent bij NPO Klassiek waar hij de productie doet van programma’s zoals NPO Podium Klassiek
en NPO Klassiek Avondconcert.